‘Leefstijlinterventies zijn voor vrijwel alle specialismen relevant’

Het besef dat leefstijlinterventies een rol moeten krijgen in de opleiding neemt toe, volgens Hanno Pijl internist-endocrinoloog: ‘Aandacht voor dit onderwerp is hard nodig om patiënten beter te kunnen helpen en om de zorg duurzaam en betaalbaar te houden’. Pijl denkt binnen Opleiden 2025 mee over nieuwe thema’s in de opleiding.

Pijl ziet in zijn spreekkamer veel patiënten met diabetes type 2. ‘Tien jaar geleden gingen mijn ogen open. Al jaren schreef ik pillen voor om de ziekte onder controle te krijgen. Die pillen werken, maar ik besefte dat het dweilen met de kraan open is. Als er niet structureel iets verandert in leefgewoonten, blijven patiënten zelf schade toebrengen aan hun lichaam.

Gezondheidswinst

Pijl vervolgt: ‘We weten steeds beter dat onze leefstijl ook in het ontstaan van andere chronische, niet-overdraagbare ziekten een grote rol speelt. Zoals hartinfarcten, beroertes en kanker. Leefstijlinterventies hebben een enorme impact. Voor vrijwel alle mensen met een chronische, niet-overdraagbare aandoening leveren ze gezondheidswinst op. Misschien is het effect niet zo groot als bij mensen met diabetes-2, maar winst is er zeker.’

Patient empowerment

Op dit moment is er in de medische vervolgopleidingen te weinig aandacht voor leefstijlinterventies in de curatieve zorg, terwijl dat voor vrijwel alle specialismen relevant is, stelt Pijl. ‘Kennisoverdracht is van groot belang: welke rol spelen leefgewoontes in het ontwikkelen van ziektes? Welke leefstijlinterventies zijn er al en hoe kun je die als arts optimaal inzetten bij je behandeling? Verder wil Pijl graag dat aios leren hoe ze patiënten kunnen begeleiden in verandering. ‘Als dokter moeten we een stapje terug doen; van een leidende naar een coachende, adviserende rol. Patient empowerment moet in mijn ogen in de opleiding een grotere plek krijgen.’

Zicht op thuis

Ook aandacht voor interprofessionele samenwerking in de opleiding juicht Pijl toe. ‘Mensen die baat hebben bij leefstijlinterventies kampen vaak met meerdere aandoeningen tegelijk. Denk aan cardiale problemen, darmziekten en oogheelkundige problemen.’ Minstens zo belangrijk voor patiënten is een goede samenwerking tussen tweede en eerste lijn, zegt hij. ‘De behandeling moet van de spreekkamer naar de huiskamer.’

Fundament aanpakken

Pijl: ‘Er komt een tsunami van leefstijl-gerelateerde chronische ziektes op ons af. We kunnen op onze klompen aanvoelen dat de zorg op termijn niet meer te betalen is, nog afgezien van het persoonlijke leed dat mensen met diabetes-2 en andere chronische ziekten ondergaan. Leed dat niet nodig is als we het fundament van de ziekten aanpakken, samen met onze patiënten. Daarmee kunnen we het beloop van ziektes omkeren en verergering voorkomen. Laten we jonge dokters goed toerusten op die uiterst belangrijke taak.’